Zoals het klokje thuis tikt, tikt het buiten

Om twee uur ’s nachts een excursie: beestachtig vroeg. Welk beest? De vogel. tsjiep tjilp. Een beetje bioloog weet puur op zang al wat dat voor vogel was. En omdat ik een mínstens ‘een beetje bioloog’ wil worden moet ik dat leren. En wel door uren lang bij te houden wát ik hoor. Uit het verwarrende gekwetter haal je troost uit díe vogels die hun eigen naam zingen. Iedereen kent de Koekkoek-klok en iedereen herkent het geluid van de koekkoek: daar valt niks te winnen. Maar er bestaan ook klokken, met élk uur een andere vogel! Wel zo educatief.
Als de winterkoning klinkt moet je wakker worden, de merel betekent klaar met je werk en de vink hoor je tijdens het avondeten. Dan leer je je vogels wel. Maar hoe leuk en subtiel het ook klinkt, dan sta ik liever vroeg op. Anders nemen de vogels langzaam je leven over. Het gevaar is groter dan je denkt.
Beroemd wetenschaper Pavlov bewees het al met zijn onderzoek naar honden. Wanneer hij een bel rinkelede vóórdat hij ze eten gaf, en dit vaak genoeg herhaalde, begonnen de honden al te kwijlen puur bij het geluid van een bel. Een prikkel die aanvankelijk geen, maar later wél reflex uitlokt: dé Pavlov-reactie. Snapt u het probleem van de vogelklok? Stel dat er onbewust zo’n patroon ontstaat, dat zou normaal functioneren sterk belemmeren! Van elke winterkoning wordt u immens chagrijnig. Elke merel doet je spontaan je laptop dichtklappen en bij elke vink krijg je hoe dan ook honger.
Dat zulke uurwerken tóch worden verkocht is iets om aan de grote klok te hangen. Maar er is nog hoop. Zelfs als u in een vergevorderd stadium bent. Ook vogels gaan met de tijd mee. Niet alleen zingen vogels sneller of hoger om aan het stadse lawaai te ontsnappen, er word ook gekopieerd. Want zoals vrienden mij soms betrappen op een Leids accentje, betrapte onderzoekers stadsvogels op het fluiten van ringtone ‘s! Dat hebben wij niet gehoord. Wel dat voorbeeld-‘tsjiep tjilp’: de huismus! Zonder vogelklok komt het aan op leren. Tot negen uur ‘sochtends hielden we álles wat we hoorden braaf bij. Zelfs de in de verte kwakende kikker, of was het toch een vogel? Wie kent hem nog de ‘crazy frog’?
 
A ring ding ding ding ding 
Auke-Florian Hiemstra
Gepubliceerd op 14 mei 2014
© copyright “Leidsch Dagblad”