Omarm die arme octopus

Geïnteresseerd had ik naar Zondag met Lubach gekeken, vol spanning hield ik het ‘Bye Bye’ Facebook event in de gaten en polste bij vrienden: ‘gaan jullie ook weg?’. Ik voelde me rebels, met z’n allen tegen het systeem dacht ik en die woensdag om 20:00 zou het gebeuren. Dit zou een hele kritische column worden over Facebook. Een scherpe analyse. Maar net voor ik op de delete knop wilde drukken schoof Arjen aan bij Pauw, en daar ging het mis.
In het gesprek kwamen tal van goede argumenten naar voren, maar één keer praatte Lubach zijn mond voorbij. “Facebook is bij uitstek”, begon hij, en nu komt het: “een monster dat zijn tentakels heeft in alle facetten van je leven”. Nu moet ik het opnemen voor de inktvissen. Ik doe onderzoek naar deze beesten en vertel vaak over ze in de media. Met een inktvis op sterk water reis ik dan naar Hilversum of verschijn ik bij een interview. Niets dan lof. Het zijn intelligente, prachtige dieren. Maar helaas, om even te scoren met een spannende vergelijking komen tentakels vaak negatief in het nieuws.
“America is like an octopus,” reageerde een Syriër na de recente vergeldingsaanval, “it has tentacles everywhere!” Maar ook de Amerikaanse president is een inktvis: “He was like an octopus,” vertelde Jessica Leeds, over een aanranding door Trump, “his hands were everywhere”. En Trumps zakelijk imperium? Volgens democraat Tim Kaine “an octopus-like organization” met, je raadt het al, “tentacles all over the world.” Ook in Nederlandse media wordt er gestrooid met tentakels. Zo schreef de NOS dat octopus Amazon tentakels heeft in bijna elke sector, was de HP/De Tijd “verstrikt in de tentakels van de farmaceutische industrie” en schreef de Elsevier over ‘de belastingoctopus’, een soort die “met zijn tentakels tot in de diepe krochten van de samenleving doordringt”.
Niet alleen zie ik mijn inktvissen steeds terug bij berichten over belasting, oorlog en aanranding, ook wordt hun basale anatomie keer op keer verkeerd uitgelegd. Een octopus is dan wel een inktvis, maar ze hebben niet eens tentakels! Een octopus heeft ‘armen’, acht welteverstaan. Andere inktvissen zoals zeekatten of pijlinktvissen hebben tien uitsteeksels. Acht daarvan zijn ‘armen’ en de andere twee noem je ‘tentakels’. Dit zijn hun gespecialiseerde vangarmen om een prooi mee te grijpen. Heeft Lubachs leven maar twee facetten? Heeft Amazon invloed op maar twee sectoren? Nee. Inktvissen zien er misschien glibberig en ‘tentakelig’ uit, ze bedoelen het goed, ook de octopus – die dus armen heeft. Zonder een “sorry” van Lubach, blijf ik gewoon op facebook.

Auke-Florian Hiemstra,
Gepubliceerd op 18 april 2018
© copyright “Leidsch Dagblad”