In the middle of nowhere, nowhere in the middle

Normaal vind ik het vergezocht om je gelijk te willen bewijzen met een oud gezegde van de andere kant van de wereld. Toch begin ik met een chinees spreekwoord. Hier vanuit Borneo is dat namelijk best wel dichtbij. ‘Als je duizend mijlen reist, leer je meer dan van duizend boeken lezen’. Toch was het tijdens het lezen van een boek op mijn eerste rustdag dat ik na 3 weken reizen ineens iets groots besefte. Alhoewel, het gebeurde juist terwijl ik uit dat boek opkeek. Tegenover me hing een wereldkaart. Maar was dat mijn wereld wel? Ik keek naar de wereld alsof ik hem voor het eerst zag. Amerika zat niet links, maar rechts, zodat Azië meer in het midden lag.
Het satirische nieuwsblad ‘de Speld’ kopte eens een artikel: ‘Wereld draait toch niet om Amsterdam’. De planeet bleek om de zon te draaien en ‘als gevolg van deze ontdekking zullen veel Amsterdammers dus voortaan hun grote bek moeten houden’. Het middelpunt van de aandacht is iets gewilds, net als het middelpunt van het universum. Maar de zon draait niet om de aarde, de aarde draait om de zon. En onze zon ligt dertigduizend lichtjaar van het midden van onze melkweg. En er zijn miljarden andere melkwegstelsels, met elk wellicht wel honderd miljard zonnen. Dat vraagt om wat nederigheid aldus astronoom Carl Sagan. In tegenstelling tot het universum worden kaarten door mensen gemaakt. Een beetje schuivend met continenten staan we dan toch steeds mooi in het midden, want ja een bol heeft geen vaste linker- of rechterkant. Dat een bol ook geen vaste boven- en onderkant heeft blijkt uit de ‘up side down world map’, met de zuidpool boven en de noordpool beneden. Volgens de International Society for Global Inversion zouden deze kaarten de standaard moeten worden. Waar een kaart normaal duidelijkheid geeft, laat een omgedraaide versie van diezelfde kaart je opnieuw zoeken naar jezelf. Zo besef je de complexiteit en kwetsbaarheid van de aarde als planeet. Op een nieuwe manier kijken naar onze aardbol zou in een tijd van klimaatverandering wel eens van grote impact kunnen zijn. ‘Het overleven van onze soort hangt ervan af’ eindigt dan ook het manifest op hun website. Ik kijk naar de kaart, bedenk me dit alles, en klap mijn boek dicht. Tot zover mijn rustdag, ik heb een soort te redden.
 

Auke-Florian Hiemstra
Gepubliceerd op 23 maart 2016
© copyright “Leidsch Dagblad”