Eerste klas natuur

Toen ik in Leiden ging studeren en toen ik begon met duiken:  het zijn van die momenten in je leven dat er een nieuwe wereld voor je open gaat. Zo ook bij mijn laatste reis naar Londen. Toen ik daarvoor een treinkaartje bestelde, bleek plots dat de 1steklas goedkoper was dan de 2de. Zo zat ik afgelopen week voor het eerst in de 1ste klas en staarde met grote ogen om me heen. Want in de tweede klas zitten de studenten, de ouders met schreeuwende kinderen en groepjes vrouwen met kortpittig kapsel. Zo niet in de eerste klas: die is voor zakenmensen. Zakenlui die op weg naar hun werk niet naast de studenten willen zitten die de ochtendtrein pakken om naar bed te gaan. Toch zat ik daar als studentje in de 1e klas, ik zat ‘verkeerd’ maar ik had het goede kaartje.
Het zit diep in de aard van de mens om dingen op te delen in groepen zoals 1e en 2de klas. Dat zie je zeker onder biologen. Het schept immers orde in de natuur – die van nature een chaos is. De toren van Naturalis zit met z’n 40 miljoen natuurobjecten propvol. Deze verzameling is dan wel geen trein, toch hebben alle objecten een kaartje. Hierop staat dan ook niet hun bestemming, maar hun afstamming. Taxonomie is de wetenschap die bepaalt in welke groep dieren zitten en jawel, net als in de trein zijn er ook in de biologie ‘klassen’. Zo is er bijvoorbeeld de klasse zoogdieren, die staan in Naturalis allemaal bij elkaar. Een klasse kun je nog weer opsplitsen in ordes, families, genera en dan uiteindelijk soorten. De plek in dat systeem staat voor je verwantschap en evolutionaire afstamming.

De Zweedse bioloog Linneaus was een van de eersten die het als zijn taak zag orde te brengen in de natuur. Niet voor niks staat zijn borstbeeld in de Hortus, want hier in Leiden publiceerde hij in 1735 de eerste versie van zijn opgeruimde natuur. Daarin gebruikte hij al ‘klassen’. Toch is er veel veranderd. Net als een trein is ook de taxonomie steeds in beweging. Zeker dankzij DNA-onderzoek leren we steeds meer. Inzichten veranderen, zo ook de kaartjes bij de objecten en hun plaats in de Naturalis-toren. En voor de zakenlui: wees gerust, deze arme student reist voortaan weer gewoon tweede klas.

 

Wat een stoelen. Wat een luxe. Wat rood. Wat mooi.

Auke-Florian Hiemstra,

Gepubliceerd op 30 november 2016
© copyright “Leidsch Dagblad”