Dit moet je hoorn

Ik vind het typisch Zwitserse dieren: de neushoorns. Al leven ze niet in Zwitserland, toch noem ik ze Zwitsers. Met hun handige hoorn verdedigen ze hun territorium, beschermen ze de kalfjes, breken ze takken of graven ze naar water. De neushoorn heeft, net als de Zwitsers, dus altijd een mooi stuk multifunctioneel gereedschap op zak.
Iets doorsnijden, een blik openen, een kurk trekken, of ergens een schroef indraaien, ik kan het allemaal, op elk willekeurig moment. Ik heb Zwitserse roots maar je ‘Zwiterschap’ wordt vooral gemeten aan of je wel een zakmes bij je draagt. En dat is niet zomaar een mesje, het Zwitsers zakmes heeft talloze uitklapbare features en gaat overal mee naar toe. Voor even was het zakmes
weer thuis, toen ik op vakantie was in Zwitserland. In Leiden droomde ik van de bergen, maar toen ik er dan eindelijk kampeerde, miste ik Naturalis weer. Het werd een compromis.
Het natuurhistorisch museum van Bern is het Naturalis van Zwitserland. Daar staat een groepje van zes neushoorns als levensecht opgezet in een vitrine. Maar als ik dichterbij kom, krijg ik het gevoel dat er iets niet klopt. Plots zie ik het: de hoorns, of beter gezegd, het gebrek eraan. De prijs van neushoornhoorn is enorm gestegen. Zo’n hoorn is per kilo nu duurder dan goud, platina of heroïne. In 2007 werden er slechts 13 neushoorns gedood door stropers. In 2015 waren dat er 1,175. In het wild zijn de neushoorns niet veilig, maar ook neushoorns in Europese musea, collecties of dierentuinen worden tegenwoordig het slachtoffer. Voor de veiligheid van de bezoekers heeft het museum in Bern de hoorns er zelf afgezaagd. Lelijke gefiguurzaagde plankjes in de vorm van een hoorn zijn als vervanging geplaatst. Duidelijk nep, maar dat was dan ook de bedoeling. In Azië zijn de hoorns gewild en gek genoeg omdat ze denken dat deze medicinale
krachten bevat. De hoorn van een neushoorn is gemaakt van keratine, net als onze nagels en ons haar, en heeft dus niks met medicijnen te maken. Wil je het toch proberen? Knip dan gewoon je nagels. En als je een beetje Zwitser bent, kan dat gewoon met het schaartje in je zakmes.

Auke-Florian Hiemstra,
Gepubliceerd op 23 augustus 2017
© copyright “Leidsch Dagblad