De laatste schroefjes wegen het zwaarst

Het enige verschil tussen een IKEA showroom en een studentenhuis is de mate van opgeruimdheid. Dezelfde gezellige, kleine ingerichte kamertjes vind je ook in mijn studentenflat. Kleren op de grond, vieze afwas en hier en daar een flesje bier, maar alle meubels zijn IKEA.
Een Billy, Pax of Expedit: IKEA heeft haar eigen taal, net als ik met mijn onderzoek. De inktvissen waarmee ik werk hebben ook rare namen: N. pompilius, N. stenomphalus, N. scrobiculatus. Dit is dan wel geen Zweeds, het is wél van Zweedse makelij. Want trotser dan op hun ‘Zweedse balletjes’ zijn de Zweden op hun volksheld ‘Carolus Linnaeus’.
Mijn kleine IKEA kamertje in showroom-stand te houden is voor mij vrijwel onmogelijk. Veel beter in het aanbrengen van orde was deze Linnaeus. Hij beperkte zich niet tot 10m2 orde, Linnaeus ordende de hele natuur. Hij beschreef meer dan tienduizend soorten planten en dieren, gaf ze een naam en plaatste ze in groepen bij elkaar. De walvis zat bij de vissen, het nijlpaard werd tot de knaagdieren gerekend en in een laatste twijfelachtige categorie werden draken en eenhoorns genoemd. Maar het ordenen van alle toentertijd bekende natuur wereldwijd, dat was ook nogal een klus. Zeker toen Linnaeus vele studenten de wereld in stuurde om nieuwe soorten te ontdekken. Van Antarctica tot Siberië en van China tot Amerika.
Ook ik maak spannende reizen. Ik werk nu in de inktviscollecties van Berlijn. Maar waar ik ook onderzoek deed, in Brussel, Londen of Parijs overal geldt het systeem van Linnaeus. Duidelijkheid. Ook bij de 37 miljoen planten en dieren van Naturalis. Want in ons kleine stadje publiceerde hij in 1735 de eerste druk van zijn ‘Systema naturae’. In slechts een paar pagina’s introduceerde hij het systeem waarmee we de natuur leerden begrijpen. In de volgende 35 jaar volgden nog 12 nieuwe versies: alle natuur, de hele wereld in één boek. Inmiddels weten we veel meer dan in de 18de eeuw. Alle soorten passen niet meer in één boek.  De enige ‘eenhoorn’ bleek een narwal, en het dichtst bij een draak komt de komodovaraan. Maar Linnaeus gaf ons de tools om orde te scheppen in de natuur. En terwijl de wetenschap nog altijd voortbouwt op de ideeën van Linnaeus, bouwen studenten IKEA meubels. Onlosmakelijk verbonden. Of wacht – waarvoor is dit laatste schroefje?

hét grote boek van Linnaeus

 

dit plaatje voegt helemaal niks toe maar is gewoon heel leuk

Auke-Florian Hiemstra
Gepubliceerd op 10 juni 2015
© copyright “Leidsch Dagblad”